In 2008 hielden Jonas Bjerre-Poulsen en Kasper Rønn het Deense architectenbureau Norm Architects boven de doopvont. Het bureau ontstond als een rebels antwoord op het postmodernisme, werd gelanceerd tijdens de financiële crisis van datzelfde jaar en kreeg extra wind in de zeilen door de digitale omslag in onze samenleving. In korte tijd groeide Norm Architects uit tot een wereldwijde referentie op het vlak van soft minimal living. Slow living noemen we dat met een modewoord. En hoewel ze zelf lak hebben aan trends, erkent het duo dat ze projecten neerzetten die een rustpunt vormen in het leven van de mens. “Veel mensen voelen de nood om trager en eenvoudiger te leven. Het interieur is de plek waar we dat kunnen creëren. Het is voor velen en op veel manieren een veilige haven.”
Norm Architects: de architectuur van het welzijn
Jullie staan niet alleen bekend als oprichters van Norm Architects, maar ook als grondleggers van de slow living-beweging. Wat vinden jullie daar zelf van?
Jonas: “Ik begrijp wel dat de media er een bepaald label op willen kleven. Voor ons betekent ‘Norm’ in essentie bouwen op eeuwenoude tradities. Het staat voor werken met natuurlijke materialen en het naar binnen halen van de omgeving. Het is ook een pleidooi voor eenvoud, zachtheid en menselijkheid. Kortom: ver weg van alles wat synthetisch of trendgevoelig is. En ja, we leven in een wereld waarin we dagelijks worden overspoeld met informatie – van sociale media tot e-mails – en het stressniveau alleen maar stijgt. Als tegenreactie voelen veel mensen de drang om trager en eenvoudiger te leven. Het interieur wordt dan een veilige rustplek die kalmeert en het zenuwstelsel tot rust brengt. Door kleuren, materialen en vormen bewust te kiezen, kunnen we ruimtes creëren die menselijk, zintuiglijk en in lijn met slow living zijn – of het nu thuis is, in een hotel, een winkel of op kantoor. Het draait om welzijn als ultiem doel, ongeacht het type ruimte.”
Jullie streven naar tijdloosheid in alles wat jullie doen. In hoeverre is dat mogelijk?
Jonas: “In ons boek ‘Soft Minimal’ hebben we een hoofdstuk aan ‘tijd’ gewijd. We kunnen natuurlijk niet ontsnappen aan onze eigen tijd. Zelfs wat Mies van der Rohe ooit als ‘tijdloos’ neerzette, bestempelen wij nu als ‘Mid-Century’ en bekijken we door de bril van onze tijdsgeest. Misschien moet ik het nuanceren en ons streven naar tijdloosheid eerder benoemen als de hoop om relevant te blijven.”
Norm Architects is op korte tijd uitgegroeid tot een wereldwijde referentie. Wat betekende jullie doorbraak, of wat waren belangrijke mijlpalen?
Jonas: “Voor ons gaat succes vaak over kleine doorbraken. Het eerste huis, het eerste restaurant, het eerste hotel – elke stap heeft nieuwe deuren geopend. Mensen komen naar je toe voor wat je eerder hebt gedaan – zo gaat dat – maar wij proberen ook altijd nieuwsgierig te blijven: nieuwe typologieën, nieuwe disciplines, nieuwe uitdagingen. Architectuur wordt pas écht spannend als je iets creëert dat je instincten aanscherpt en je nieuwsgierigheid prikkelt, in plaats van steeds hetzelfde te herhalen.”
Jullie bieden tegengewicht aan de digitale wereld, maar tegelijk heeft diezelfde digitale wereld jullie succes bepaald. Hoe verklaar je dat?
Jonas: “De globale digitalisering heeft ons enorm geholpen. Waar we twintig jaar geleden vooral lokaal werkten, kunnen we nu dankzij social media wereldwijd mensen bereiken die dezelfde esthetiek en aanpak delen. Door onze projecten zorgvuldig te documenteren en te publiceren, circuleert ons werk internationaal en trekt het de juiste mensen aan – kunstenaars, mededesigners, klanten of bedrijven die echt geïnteresseerd zijn in wat we doen. Het maakt ons werkveld vandaag veel groter en nieuwe projecten aantrekken veel gemakkelijker dan vroeger, toen mensen ons vooral vonden omdat ze een architect nodig hadden, en niet per se omdat ze verliefd waren op ons werk.”
Jullie werken wereldwijd, tot in de straten van New York City. Hoe kan je jullie filosofie vertalen naar een ultrastedelijke context zoals die van de Big Apple?
Jonas: “In onze stedelijke betonnen jungles is er een diepe behoefte om de natuur weer naar binnen te halen. Middeleeuwse steden, opgebouwd uit de stenen van hun eigen berg, voelden intuïtief menselijk aan – beschermd, harmonieus, warm. Moderne steden, ontworpen voor auto’s in plaats van mensen, zijn het tegenovergestelde: afstandelijk en kil. Daarom moeten we opnieuw leren ontwerpen met zachtheid en ritme, met materialen die ademen en verouderen, met groen dat leeft. Zelfs in een appartement in Manhattan of een toren aan Fifth Avenue kunnen het juiste groen, hout, steen en water onze zintuigen kalmeren. Architectuur die de biologie begrijpt, herstelt niet alleen de stad – ze herstelt ook de mens.”
Wat zijn de uitdagingen om jullie visie over te brengen naar projecten buiten Denemarken?
Jonas: “Bouwen in het buitenland is altijd een avontuur. Je bent volledig afhankelijk van lokale partners – van mensen die de cultuur, de regelgeving en zelfs de tekeningen kunnen lezen. In Japan, bijvoorbeeld, hebben we ondertussen sterke relaties opgebouwd met architecten die we echt vertrouwen. Maar op andere plekken is het telkens weer zoeken naar de juiste match. Wat ons drijft, is nieuwsgierigheid. We willen niet simpelweg een Scandinavisch huis neerzetten in Sri Lanka – dat zou vreemd aanvoelen. We proberen de lokale tradities, materialen en bouwlogica te begrijpen, zonder onze eigen signatuur te verliezen. Uit die combinatie, dat hybride denken, ontstaat iets nieuws. Goede architectuur begint met het begrijpen van de geest van een plek. Dat kost tijd, maar het is voor ons de enige manier.”
Om af te sluiten: hoe beoordelen jullie onze Belgische architectuur?
Jonas: ”We hebben veel bewondering voor Belgische architectuur. In sommige regio’s voelen we ons zelfs helemaal thuis. Er is een soort verwantschap tussen de Belgische manier van bouwen en de Scandinavische benadering – en zelfs met bepaalde Japanse esthetische principes. Als we kijken naar mensen als Axel Vervoordt, Vincent Van Duysen of Hans Verstuyft, zien we eenzelfde gevoeligheid: aandacht voor materiaal, eenvoud, licht en detail. Hun werk bewonderen we enorm.”
(Tekst: Leslie Vanhecke)
SAVVY x ABS BOUWTEAM: ABSoluut magazine.
Bekijk ook onze andere magazines.